https://honarcredit.ir/qui-wq513530894
تئاتر همواره هنري بوده که در تمام جهان مورد حمايت نهادهاي دولتي و سازمانهايي چون شهرداري که بودجه فرهنگي و هنري ثابتي دارند، بودهاست. در کشورمان ايران نيز از زمان شکلگيري و پيدايش اين هنر در شکل و شمايلي که امروز آنرا ميشناسيم، تئاتر و هنرمندانش از اين قاعده مستثني نبودهاند.
دليل اين دست حمايت نهادهاي دولتي از هنر تئاتر تنها به سبب ضريب نفوذ، دامنه گسترده سرگرمکنندگي رسانههاي فراگيري چون سينما و تلويزيون منتهي نميشود؛ بلکه هنر تئاتر به سبب آن موتور پيشبنده جريانسازش، در ساحت ادراک متني و معاني بازتابدهنده آن، همچنين شيوه متفاوت و سخت توليد آثار اين هنر و نحوه اجراي زنده آن از مهمترين مسائلي بوده که همواره دست حمايت بخش دولتي و نهادهاي فرهنگي را در تمام جهان با خود بههمراه داشتهاست.
طرحهاي حمايتي هنرمندان تئاتر در دوران کرونا ادامه خواهد داشت
اقتصاد تئاتر، بازار رقابتي و شيوه متفاوت حمايت
در کشورمان ايران تئاتر بعد از انقلاب شکوهمند اسلامي نيز همواره ردپاي قابل رصد در بسياري از رويدادها و جريانهاي اجتماعي تاريخ کشورمان داشتهاست. از روزهاي انقلاب گرفته تا سالهاي حماسهسازي هشت سال دفاع مقدس، همواره هنرمندان تئاتر همسو با مردم در خط مقدم بيان و بازتاب مطالبات اجتماعي و اعتراضهاي مدني بودهاند. چه آنکه يکي از اصليترين بنمايههاي اين هنر بازتاب ناهنجاريها و انتقاد و اعتراض به کجروي هايي است که ميتواند حرکت رو به رشد و تعالي يک جامعه را به مخاطره اندازد.
در اواخر دهه 80 و به ويژه با آغاز دهه 90 خورشيدي با مطرح شدن مفهوم اقتصاد تئاتر و شکلگيري بنگاههايي که مفهوم تئاتر خصوصي را بدون نگاه علمي و تنها با اتکا بر تاسيس تماشاخانههايي متکي بر ديد نظارتي از سوي نهادهاي دولتي و وابسته به بودجههاي محدود بخش خصوصي راهاندازي و اداره کردند، مفهوم نگاه حمايتي از تئاتر در کشورمان رنگ متفاوتي به خود گرفت.
با حرکت و راه افتادن فعاليت تئاتر خصوصي، براي تحقق اقتصادش تلاش کرد تا به همان ميزان نيز دامنه مخاطباني که پيشاز آن تنها به سالنهاي دولتي عادت داشتند را به سوي خود بکشاند. به اين ترتيب مسألهاي به نام رقابت به يکي ديگر از اجزاء توليد و ارائه اين هنر بهويژه در حوزه اقتصادي بدل شد.
در همين بزنگاه بود که مفهوم حمايت نهادهاي دولتي بيشاز پيش بهعنوان مطالبه هنرمندان تئاتر براي پابرجا ماندن اين هنر پويا، زنده و جريانساز شکلي فراگيرتر به خود پيدا کرد و از آن تاريخ تا به امروز نيز در بيان رسانهاي، کليد واژه «لزوم حمايت نهادهاي دولتي از هنر تئاتر» در هر دو بخشي تئاتر دولتي و تئاتر خصوصي فصلي ثابت را در بازتاب مطالبه هنرمندان تئاتر در رسانهها به خود اختصاص دادهاست.
طرحهاي حمايتي هنرمندان تئاتر در دوران کرونا ادامه خواهد داشت
سال 1399، سختترين دوره فعاليت هنرمندان تئاتر در تاريخ معاصر ايران
اگر از کنار تمام فراز و فرودهاي رشد، درجازدن و يا نزول فعاليت هنرهاي نمايشي طي يک دهه اخير در کشورمان بگذريم و دامنه خود را متمرکز کنيم بر شيوع پاندمي کرونا در کشورمان، سال 1399 را بايد سختترين دوره فعاليت هنرمندان تئاتر در تاريخ معاصر کشورمان بهشمار آريم.
سالي که فصل مهمي از بازه زماني آن به دليل شيب صعودي ابتلا و مرگومير ناشي از اين ويروس با مُهر خاموشي، نسيان و عدم فعاليت تالارهاي نمايشي در خاطرهها ماندهاست. البته اين نکته را نبايد فراموش کرد که سهم مهمي از جريان اقتصاد خُرد اين هنر و همچنين معيشت هنرمندان آن در گرو توليد و اجراي مستمر آثار نمايشي رقم خوردهاست و همين کافي بود تا حکم تعطيلي فعاليتها، نخستين ضربه خود را بر اقتصاد و معيشت هنرمندان وارد سازد.
اينجا بود که بار ديگر مسئلهاي به نام حمايتهاي دولتي بيشاز پيش به کليد واژه مشترک مطالبه هنرمندان از مسئولان دولتي بدل شد.
طرحهاي حمايتي هنرمندان تئاتر در دوران کرونا ادامه خواهد داشت
شهريور 1399؛ نخستين گام بلند حمايت دولت از اهالي تئاتر
بعد از تعطيليهاي مستمر سالنهاي نمايشي و به محاق رفتن فعاليت هنرمندان تئاتر در نيمه نخست سال 1399 درنهايت در شهريور ماه همان سال، قادر آشنا مديرکل هنرهاي نمايشي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي طي اطلاعيهاي که ششمين اطلاعيه اين نهاد دولتي را بر بالاي سربرگ خود ميديد، به شيوه حمايت اين نهاد متولي امر تئاتر در کشور از هنرمندان تئاتر در دوران پاندمي کرونا پرداخت.
اطلاعيهاي که در آن تاکيد شده بود در راستاي حمايت از هنرمندان تئاتر برمبناي ابلاغيه ستاد ملي مقابله با کرونا مبنيبر التزام سالنها نسبتبه پذيرش مخاطبان با ظرفيت 50 درصدي خود، اين اداره کل طبق مصوبهاي با رديف بودجهاي جدا از بودجه حمايتي تئاتر کشور عنوان کرد که سهم صندليهاي باقيمانده در ساينهاي تئاتر،نسبتبه ميزان فروش بليت که در آن زمان تاکيد شده بود تنها از درگاههاي الکترونيک خريداري شود را براي هنرمندان جبران خواهد کرد، تا گروههاي نمايشي بتوانند بخشي از ضرر ناشي از ميزباني محدود از مخاطبان را اينبار با دست حمايتي دولت جبران شده ببينند.
طرحهاي حمايتي هنرمندان تئاتر در دوران کرونا ادامه خواهد داشت
احياي جريان تئاتر با تزريق اميد و تدبير حمايتي دولت در نيم سال دوم 1399
همين اطلاعيه از سوي ادارهکل هنرهاي نمايشي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي کافي بود تا هنرمندان نيمه دوم سال 1399 را فارغ از تمامي بيم و اميدهايي که مبنيبر شيوع مجدد و موجهاي متعدد ويروس کرونا در کشورمان که ميتوانست بار ديگر حکم به تعطيلي سالنها دهد و از سوي ديگر ترس و واهمهاي که ميان مخاطبان اين هنر مبنيبر حضور در سالنهاي سربستهاي مانند تماشاخانهها که ممکن بود ضريب امکان ابتلاء را افزايش دهد با گامهايي استوارتر و تلاشي بيشتر آغاز کنند و با دلگرمي بيشتري دست به توليد و اجراي آثار نمايشي زدند.
اگر بخواهيم نمط اين گزارش را بر انصاف استوار کنيم، تمامي وعدههاي ادارهکل هنرهاي نمايشي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مبنيبر تزريق بودجههاي حمايتي و همچنين تأمين بودجه حمايت از طرح 50 درصد صندليهاي خالي سالنهاي نمايشي، بهموقع به تمامي گروههايي که طي آن ايام آثار خود را به صحنه بردند پرداخت شد.
گام موفق بعدي دولت، انتقال تئاتر از گروه سه به گروه دو مشاغل
گام مهم ديگر بدنه دولت در راستاي حمايت از هنرمندان که البته پاسخي ديگر به مطالبه بارها تکرار شده اهالي اين عرصه بود، تلاش بدنه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در تعامل با ستاد ملي مقابله با کرونا بر قرار گرفتن گروه فعاليت هنرهاي نمايشي از مشاغل گروه سه به مشاغل گروه دو استوار بود.
اتفاقي که بعد از برگزاري سيونهمين جشنواره تئاتر فجر در بهمنماه 1399 در نهايت به تصويب رسيد و حکمي ديگر بود مبنيبر اجازه صدور فعاليت هنرمندان تئاتر در شهرهاي قرمز که البته اينبار ضريب رعايت شيوهنامههاي بهداشتي و اصل فاصلهگذاري اجتماعي با شدت و جديت بيشتري بر آن تاکيد شده بود.
طرحهاي حمايتي هنرمندان تئاتر در دوران کرونا ادامه خواهد داشت
اميد به آغاز سال جديد تئاتري با چاشني سوالهايي تکراري
اگر مطابق رسمي مالوف و پذيرفتهشده، شروع سال جديد تئاتري در کشورمان که هرسال بعد از پايان جشنواره تئاتر فجر آغاز و تا جشنواره تئاتر فجر بعدي ادامه خواهد داشت را در نظر داشتهباشيم؛ اسفند ماه 1399 و فروردين 1400 خورشيدي اولين فصل گرم اجراهاي هنرهاي نمايشي در کشورمان بود که پيشاروي دور جديد اجراهاي تئاتري هنرمندان کشور قرار گرفت.
البته اين آغاز تحويل سال جديد تئاتر ايران همواره با تزريق بودجه ادارهکل هنرهاي نمايشي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي طي مصوبه بودجه ساليانه دولت براي اداره امور تئاتر در کشور نيز همراه است.
اتفاقي که پيشاز آن با ارائه لايحه بودجه توسط دولت مشخصشده بود که ميزان افزايش اعتبار عرصه هنرهاي نمايشي در قياس با ادوار قبلي به دليل سياست انقباضي در امور اقتصادي بسيار محدود بوده است. درحاليکه در نقطه مقابل ميزان لزوم حمايت از هنرمندان تئاتر بعد از پشت سر گذاشتن يکسال همراهي با ويروس کرونا و تجربه تعطيليهاي مستمر بيشاز گذشته افزايش پيدا کرده بود.
هرچند آغازين روزهاي سال جديدتئاتر ايران همزمان شد با شروع موج چهارم کرونا و اين يکبار ديگر حکم تعطيلي بر فعاليت تماشاخانهها را در سراسر کشور با محوريت شهرهاي قرمز صادر کرد. همين عامل بار ديگر يکي از گرمترين فصل اجراهاي آثار نمايشي يعني اسفند و فروردين ماه را از هنرمندان تئاتر گرفت.
همزمان با پايان تعطيلات نوروز 1400 جز يک هفته، روند تعطيليهاي سالنها و فعاليتهاي نمايشي ادامه داشت تا آنکه هجدهم ارديبهشتماه ستاد ملي مقابله با کرونا طي ابلاغيهاي بار ديگر حکم به ازسرگيري فعاليت هنرهاي نمايشي و تماشاخانهها را در شهرهاي قرمز داد. همين عامل کافي بود تا مديران تماشاخانهها بار ديگر کار رايزني با هنرمندان تئاتر براي اجراي آثارشان را از سر گيرند.
اما به فاصله کمتر از يک هفته از صدور آن ابلاغيه و مشخص شدن تعداد آثار محدودي که در پايتخت و برخي از استانهاي کشور همزمان با آغاز فعاليت و حيات تئاتر در سال 1400 خورشيدي امکان آن را محقق کرده بود، دو مولفه عدم تزريق بودجه از يکسو و از سوي ديگر افزايش ناچيز بودجه هنرهاي نمايشي در کشور هنرمندان را نسبت به ادامه سياست حمايتي ادارهکل هنرهاي نمايشي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مبنيبر تزريق بودجه حمايتي از توليد آثار و همچنين بازخريد ظرفيت 50 درصدي صندليهاي خالي سالنها، با اما و اگرهايي مواجه کرد و بار ديگر مطالبه آنها در قامت فضاي رسانهاي از مديرکل اداره هنرهاي نمايشي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مبنيبر اعلام وجود آن حمايت در سال جديد قوت گرفت.
اتفاقي که باعث شد تا اين مسئله را با قادر آشنا مديرکل اداره هنرهاي نمايشي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در ميان بگذاريم.
طرحهاي حمايتي هنرمندان تئاتر در دوران کرونا ادامه خواهد داشت
حمايت مستمر از هنرمندان تئاتر به ويژه در شرايط بحراني مهمترين رسالت مديران است
آشنا گفت: همواره بر اين مسئله اشاره داشتهام که حمايت از هنرمندان تئاتر در تمامي شرايط بهويژه در مواجهه با بحراني مانند کرونا، يکي از اصليترين رسالتهاي معاونت امور هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و بازوي اجرايي آن در عرصه تئاتر يعني اداره کل هنرهاي نمايشي است.
وي افزود: از اواخر شهريور ماه 1399 که مسئله حمايت از هنرمندان تئاتر را چه در حوزه توليد و چه در حوزه تامين پرداخت 50 درصد صندليهاي خالي مانده تماشاخانهها با اتکا بر ميزان فروش بليت گروههاي نمايشي آغاز کرديم، اين روند با جلسات و رايزنيهاي مختلف و متعدد با آقاي دکتر حسيني معاون امور هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و آقاي دکتر صالحي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در سال جديد نيز مطرح و همگي قوياً بر لزوم حمايت از هنرمندان تئاتر بهويژه بعد از پشت سر گذاشتن سال سخت 1399 و همراهي و همدلي خانواده تئاتر با شرايط سخت مواجهه با بحران ويروس کرونا تاکيد گردند.
استمرار حمايت از گروههاي تئاتري در حوزه توليد و ظرفيت 50 درصدي سالنها تا پايان شهريور 1400
مديرکل اداره هنرهاي نمايشي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي تصريح کرد: حمايتي ما در حوزه ظرفيت 50 درصدي سالنهاي نمايشي بر حسب تعداد صندليها و ميزان فروش بليت هنرمندان تئاتر مانند روالي که از شهريور تا اسفند ماه 99 برقرار بود ادامه خواهد داشت.
وي با تاکيد بر آنکه نکته حائز اهميت آنست که تمامي تعهدات سال نود و نه در اين عرصه به هنرمندان پرداخته شدهاست خاطرنشان کرد طي جلسات مستمر و مکرر با مسئولان دخيل در امر بودجه ادارهکل هنرهاي نمايشي بنا بر اين قرار گرفت که تا پايان شهريور ماه سال جاري اين روند حمايتي ادامه داشته باشد و در سريعترين زمان ممکن تلاش ميکنيم تا منابع مالي در اين حوزه را نيز تامين کنيم.
حمايت از هنرمندان تئاتر مانند هميشه معطوف به سراسر کشور است
مديرکل اداره هنرهاي نمايشي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در پاسخ به اين پرسش که ادامه روند طرح حمايتي از گروههاي نمايشي تنها مختص تهران است يا سراسر کشور گفت: نگاه حمايتي ما هيچگاه متمرکز بر پايتخت نبوده و همواره هنرمندان استاني که سهم مهمي در جريانسازي تئاتر کشور داشتند را در اولويت برنامهها قرار داديم.
آشنا در پايان يادآور شد: بر اين اساس ادامه اين طرح حمايتي در سراسر کشور خواهد بود و در استانها در قالب تفاهمنامه با مديرکل ارشاد استان، بودجه حمايتي مطابق همان اطلاعيه و دستورالعملي که در شهريور ماه 1399 منتشرشده بود در اختيار هنرمندان تئاتر قرار خواهد گرفت.