شیدایی هنر شیرین؛ معلق میان واقعیت و خیال

شیدایی هنر شیرین اتحادیه، نقاشی‌هایش را میان واقعیت و خیال معلق کرده است آنچنان که گاه پرتره‌های فیگوراتیو به بستری برای نمایش رئالیسم تبدیل می‌شود و گاه سر از طبیعت آبستره در می‌آورد.

در تقاطع خیابان وصال و طالقانی، غرق در دود و آهن، خانه‌ای آسمانش هنوز آفتابی است و سایه شاخه‌های چناران استوارش، حوض کوچک آبی رنگ حیاط را چنان در آغوش گرفته که می‌توان در خنکای آن و در درگاه کارگاه نقاشی گوشه حیاط، ایستاد و طراوت رنگ‌ها را میان دستان شیرین نقاش، نفس کشید. بوی خوش زندگی از میان رنگ‌های خوابیده بر پیکر کوه‌ها، درختان، گلدان‌های عبایی، مهره‌ها، گوش ماهی‌ها و زنبق‌های نقاشی‎های شیرین فضا را پر کرده است.
هم‌زمان با برگزاری نمایشگاه نقاشی‌های منتخب شیرین اتحادیه که از روز جمعه، 18 خرداد در فرهنگسرای نیاوران افتتاح شده است، با او در محل گالری آزاد که حیاط پشت آن کارگاه نقاشی اش نیز است به گفتگو نشستم.
اتحادیه که نقاشی را از تجربه‌های زیسته‌اش آموخته در خلق آثار خود از تکنیک ترکیب مواد بهره می‎جوید. سبک کارهای او از نظر منتقدان به فضاهای انتزاعی گرایش دارد.
«در مدرسه لوور پاریس تحصیل کردم، از دانشگاه ساوت بانک لندن (London South Bank University) در رشته معماری داخلی فارغ التحصیل شدم. به ایران بازگشتم، انقلاب شروع شده بود، ازهمسرم جدا شدم و زندگی برایم سخت شد. تنها پناه برایم، نقاشی بود».
شیرین اتحادیه از تحولات و نظریه‌های نقاشی و اتفاقات پیرامون فاصله گرفته است و این بی‌خبری نه ضعف، که به قدرت نقاشی‌های او بدل شده است. او پس از حدود40 سال کار نگاه منحصر به فرد قوام یافته‌ای دارد که از او یک نقاشی پیش‌رو ساخته است.
در نمایشگاه اتحادیه با عنوان «مهاجرانی که خاطره سرزمینشان را با خود می‌برند» و مجموعه انتزاعی «در غیاب آدم‌ها»، 26 اثر از آثار منتخب شیرین اتحادیه که در3 سال اخیر خلق شده‌ به نمایش گذاشته شده است. 
نقاشی‌ها در ابعاد بزرگ بر روی دیوار گالری شماره 1 فرهنگسرای نیاوران به نمایش درآمده‌اند. آثار شیرین اتحادیه در عین مدرن بودن با ریشه‌های فرهنگ و سنت ایرانی پیوند دارد.
مجموعه عکس «مهاجرانی که خاطره سرزمینشان را با خود می‌برند»، قصه انسان‌هایی است که تنها می‌توانند مفهوم ذهنی و انتزاعی وطن را به یادگار داشته باشند. ذات کارهای انتزاعی شیرین مخاطب را وا می‌دارد تا در بخشی از اثر خود را بجوید.
یکی از آثار اتحادیه، انسان‌های سردرگم میان کوه‌ها را نشان می‌دهد. نقاش ایرانی با اشاره به مفهوم انتزاعی کوه‌ها معتقد است: کوه‌ها برای من سرشار از اعتماد به نفس هستند که می‎توان همانند پدر به آن‌ها تکیه کرد؛ کوه‌ها از ازلیت و ابدیت قصه‎ها را در سینه دارند.
مفهوم مهاجرت برای شیرین در بستر مسائل اجتماعی و سیاسی تفسیر نمی‌شود. نقاشی‌ها این مفهوم را در کنار دغدغه‌های بشر از زمان شکل‌گیری تمدن و مرز بیان می‌کنند. 
انتخاب ابزار برای خلق هر اثر به حال و هوای هنرمند در زمان خلق بستگی دارد. به همین سبب نقاشی کشیدن با رنگ و روغن برروی کاغذ نقاشی گواش به جای بوم، امری است عادی.
اتفاق‌های ساده مسیر نقاشی‌های شیرین را تعیین می‌‌کند؛ از لمس اشیا تا احساسی که نقاش به آدم‌های دور و نزدیک خود دارد. به همین سادگی.
«آینه ای از دستم افتاد، صد تکه شد، چهره‌ها میان آینه‌ها دهن کجی می‌کردند، و سال‌ها نقاشی‌هایم از شکست‌ها گفتند». 
شیرین اتحادیه متاثر از اتفاقاتی که در زندگی روزمره اش رخ داده نقاشی کرده است و مواجهه‌ متفاوتی با رویدادهای معمول دارد. شاید همین است که در کارهای شیرین اتحادیه میان واقعیت و انتزاع مدام درحال رفت و برگشت هستیم. 
«وقتی روبه روی بوم نقاشی قرار می‌گیرم احساسم شبیه روز اول است، نیرویی غیرارادی من را با خود به هر جا که می‌خواهد می‌برد. کنجکاوی بخش اصلی و پایه خلاقیت من است و از هر قید و بندی رهایم می‌کند. همه چیز دست به دست هم می‌دهد تا آزادانه با کار برخورد کنم».
این رهایی از مرز و محدودیت در اثر هنری، زیست شهودی گفتمان هنر برای هنر را به تصویر می‌کشد.
شیرین اتحادیه متولد سال ۱۳۲۵، فارغ التحصیل مدرسه لوور (Louvre) و پلی تکنیک ساوت بانک لندن است، وی سال‌های نخست پیروزی انقلاب کتابفروشی وگالری آزاد را راه اندازی کرد که درهمان سال‌ها محل حضور روشنفکران وهنرمندان آن دوره شد.
شیرین اتحادیه آخرین فرزند از چهار فرزند هما فرمانفرمائیان و علی اتحادیه است و نوه دختری عباس میرزا محسوب می‌شود که مادربزرگ وی (زهرا، دختر میرزا قلی خان نظام السلطنه مافی) نیز از علاقه‌مندان به هنر بود.
وی تا کنون آثارش را در بیش از ۵۰ نمایشگاه نقاشی در گالری‌های معتبر ایران و جهان به نمایش گذاشته است که از آن میان می‌توان به نگارخانه‌هایی در فرانسه و جمهوری داغستان در خارج از کشور و همچنین نگارخانه‌ها و گالری‌های شیرین، اعتماد، ماه مهر، سیحون، خانه هنرمندان، گلستان و کتاب آزاد اشاره کرد.
نمایشگاه انفرادی آثار نقاشی شیرین اتحادیه که پیش‌تر در داغستان و بیروت به نمایش درآمده بود تا ٢٧ خرداد ماه در گالری شماره ١ فرهنگسرای نیاوران بر پاست.
علاقمندان می‎توانند جهت بازدید از این نمایشگاه در روزهای عادی از ساعت ١٠ الی ٢١ و در روزهای تعطیل از ساعت ١٤ تا ٢١ به گالری شماره ١ فرهنگسرای نیاوران مراجعه کنند.

کارشناس روابط عمومی منبع: روابط عمومی